ΑΝΟΙΓΕΙ Ο ΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΝΕΑ ΑΝΤΙΚΑΡΚΙΝΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ

Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Ερβάιν εντόπισαν μια «τσέπη» στην επιφάνεια της πρωτεΐνης p53 η οποία μπορεί να αποτελέσει στόχο νέων φαρμάκων ενάντια στον καρκίνο. Το εύρημα αυτό ανοίγει τον δρόμο για καινούργιες θεραπευτικές προσεγγίσεις με δεδομένο ότι μεταλλαγμένες μορφές της p53 εμπλέκονται σχεδόν στο 40% των περιπτώσεων καρκίνου. 

Ο «φύλακας του γονιδιώματος»

Σε μελέτη που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Nature Communications» οι ερευνητές περιγράφουν πώς χρησιμοποίησαν μια υπολογιστική μέθοδο προκειμένου να «συλλάβουν» τα διαφορετικά σχήματα της p53. Στη φυσιολογική μορφή της η πρωτεΐνη βοηθά στην αποκατάσταση του DNA των κυττάρων όταν αυτό έχει υποστεί βλάβη ή «σπρώχνει» τα κύτταρα στον θάνατο εάν οι βλάβες είναι ανεπανόρθωτες. Δεν είναι λοιπόν τυχαίο ότι η p53 αποκαλείται «φύλακας του γονιδιώματος». Στη μεταλλαγμένη εκδοχή της ωστόσο η πρωτεΐνη δεν λειτουργεί σωστά με αποτέλεσμα τα καρκινικά κύτταρα, τα οποία κανονικά θα στόχευε, να «ξεγλιστρούν» από τους μηχανισμούς ελέγχου του οργανισμού και να πολλαπλασιάζονται. Για τον λόγο αυτό η p53 αποτελεί στόχο- «κλειδί» σε ό,τι αφορά την έρευνα για νέες αντικαρκινικές θεραπείες.

Η πρωτεΐνη – «κύμα»

Μέσα στα κύτταρα οι πρωτεΐνες p53 ακολουθούν μια μόνιμη… κυματιστή κίνηση, που θυμίζει αυτή που κάνουν τα φύκη όταν κυματίζουν στον πυθμένα του ωκεανού. Ετσι λόγω της αέναης κίνησής τους καθίσταται δύσκολο το να εντοπιστούν από τους ειδικούς τα σημεία-«κλειδιά» των πρωτεϊνών στα οποία θα μπορούσαν να προσδέσουν τις θεραπείες για τον καρκίνο. Τώρα οι ερευνητές από την Καλιφόρνια χρησιμοποίησαν τη μέθοδο της μοριακής δυναμικής προκειμένου να προσομοιώσουν τις φυσικές κινήσεις των πρωτεϊνών. Μέσω της προσομοίωσης ανακάλυψαν μια «κρυμμένη τσέπη»-στόχο πρόσδεσης η οποία είναι ανοιχτή μόνο στο 5% των περιπτώσεων. Στη συνέχεια οι ειδικοί σάρωσαν μια ηλεκτρονική βιβλιοθήκη που περιελάμβανε 2.298 μικρά μόρια και επέλεξαν από αυτά τα 45 που ήταν πιο υποσχόμενα σε ό,τι αφορούσε την πρόσδεσή τους στην πρωτεΐνη. Από τα 45 μόρια κατέληξαν σε ένα το οποίο ονομάζεται στικτικό οξύ – το μόριο αυτό χωρά τέλεια μέσα στην «τσέπη» της p53 και χαρίζει ογκοκατασταλτικές ιδιότητες στη μεταλλαγμένη μορφή της. 

Προς νέα φάρμακα

Παρότι, όπως εξήγησε ένας εκ των επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, ο καθηγητής Βιολογικής Χημείας Πίτερ Κάιζερ, το στικτικό οξύ δεν μπορεί να λάβει τη μορφή ενός φαρμάκου για τον άνθρωπο, η νέα μελέτη δείχνει πως ο εντοπισμός μικρών μορίων με παρόμοια χαρακτηριστικά μπορεί να οδηγήσει σε θεραπείες που θα στοχεύουν τη μεταλλαγμένη p53. «Η ανακάλυψη και φαρμακευτική ανάπτυξη ενός τέτοιου μορίου μπορεί να έχει σημαντική επίδραση στις θεραπείες για τον καρκίνο» σημείωσε ο καθηγητής Κάιζερ και προσέθεσε:«Αντί να επικεντρώνονται κάθε φορά σε μια μόνο μορφή της νόσου, οι ογκολόγοι θα μπορούν να αντιμετωπίζουν ένα ευρύ φάσμα καρκίνων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων του πνεύμονα και του μαστού, στους οποίους εμφανίζεται η μεταλλαγμένη εκδοχή της p53».

Για πολλές και διαφορετικές μορφές καρκίνου 

Ο καθηγητής ανέφερε ότι αυτή τη στιγμή υπάρχει μια κατηγορία πειραματικών φαρμάκων (Nutlins) που σταματούν την αποδόμηση της p53. Ωστόσο τα φάρμακα αυτής της κατηγορίας δεν στοχεύουν τις μεταλλάξεις της πρωτεΐνης όπως θα συνέβαινε με ένα φάρμακο το οποίο θα προσδενόταν στη νεοανακαλυφθείσα «τσέπη» της. Σημειώνεται ότι η νέα ανακάλυψη είναι το αποτέλεσμα πολλών ετών δουλειάς της ομάδας η οποία αποτελείται από επιστήμονες πολλών και διαφορετικών πεδίων – βιολόγοι, χημικοί, ειδικοί στους υπολογιστές. Όπως ανέφερε ο Ρίτσαρντ Λάθροπ, καθηγητής της Επιστήμης των Υπολογιστών που ήταν επίσης εκ των επικεφαλής της νέας μελέτης«πρόκειται για μια μεγάλη, πολύπλοκη προσπάθεια από ερευνητές διαφορετικών πεδίων. Απαιτείται η ικανότητα, η εμπειρία και η τεχνογνωσία πολλών ειδικών για να επιτευχθεί πρόοδος. Ελπίζουμε ότι η έρευνά μας θα οδηγήσει τελικώς σε φάρμακα που θα στοχεύουν πολλές διαφορετικές μορφές καρκίνου».

ΠΗΓΗ : Bήμα Science

ΝΑΝΟΚΑΨΟΥΛΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Μια μικροσκοπική κάψουλα την οποία εφηύραν ερευνητές του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Λος Αντζελες (UCLA) εκτιμάται ότι μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τις θεραπείες για τον καρκίνο. Προστασία των υγιών κυττάρων 

Αναζητώντας μια πιο στοχευμένη και λιγότερο επεμβατική μέθοδο αντιμετώπισης των καρκινικών όγκων οι ερευνητές με επικεφαλής ειδικούς από τη Σχολή Μηχανικής και Εφαρμοσμένων Επιστημών Henry Samueli του UCLA ανέπτυξαν ένα διασπώμενο «νανοκέλυφος» το οποίο μπορεί να μεταφέρει πρωτεΐνες στα καρκινικά κύτταρα και να σταματήσει την ανάπτυξη των όγκων χωρίς να καταστρέφονται τα υγιή κύτταρα γύρω τους. Σε νέα μελέτη τους που δημοσιεύεται on-line στην επιθεώρηση «Nano» οι ερευνητές με επικεφαλής τον καθηγητή Χημικής και Βιομοριακής Μηχανικής Γι Τανγκ αναφέρουν ότι τα «νανοκελύφη» τους, τα οποία αποτελούνται από ένα υδατοδιαλυτό πολυμερές, κατάφεραν να μεταφέρουν με ασφάλεια ένα πρωτεϊνικό σύμπλεγμα στον πυρήνα καρκινικών κυττάρων οδηγώντας τα στον θάνατο. Τα «κελύφη» αυτά τα οποία έχουν το μισό μέγεθος από το μικρότερο βακτήριο διασπώνται στα μη καρκινικά κύτταρα χωρίς να τους προκαλούν προβλήματα.

Πλεονεκτήματα σε σχέση με άλλες μεθόδους 

Η συγκεκριμένη διαδικασία εκτιμάται ότι έχει πολλά πλεονεκτήματα σε σύγκριση με τις γονιδιακές θεραπείες για τον καρκίνο οι οποίες συνδέονται με κίνδυνο γενετικών μεταλλάξεων ή με τις χημειοθεραπείες οι οποίες «χτυπούν» αδιακρίτως καρκινικά αλλά και υγιή κύτταρα. «Η προσέγγιση αυτή αποτελεί πιθανότατα έναν νέο τρόπο θεραπείας του καρκίνου»ανέφερε ο καθηγητής Τανγκ και προσέθεσε: «Είναι πολύ δύσκολο να μεταφέρουμε την πρωτεΐνη στα κύτταρα αν δεν χρησιμοποιήσουμε αυτό το όχημα. Πρόκειται για έναν μοναδικό τρόπο θεραπείας του καρκίνου χωρίς να πλήττονται τα υγιή κύτταρα». Το πρωτεϊνικό σύμπλεγμα που «κουβαλούν» εντός τους τα «νανοκελύφη» ονομάζεται αποπτίνη και προέρχεται από έναν ιό της αναιμίας των πτηνών. Το πρωτεϊνικό αυτό «φορτίο» συσσωρεύεται στον πυρήνα των καρκινικών κυττάρων και δίνει εντολή για απόπτωσή τους (προγραμματισμένο κυτταρικό θάνατο).

Συρρίκνωση των όγκων σε πειράματα 

Πειράματα με τις νανοκάψουλες που διεξήχθησαν σε ποντίκια στα οποία είχαν εμφυτευθεί ανθρώπινα καρκινικά κύτταρα του μαστού έδειξαν ότι η νανομέθοδος οδήγησε σε σημαντική μείωση των όγκων. Η ερευνητική ομάδα συνεχίζει τώρα τις μελέτες της αναζητώντας καινούργιους τρόπους καλύτερης στόχευσης των καρκινικών όγκων, παράτασης της ζωής των καψουλών και μεταφοράς και άλλου είδους πρωτεϊνών μέσα σε αυτές.ΠΗΓΗ: Ehealthcyprus.com

ΤΟΠΙΚΗ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ

Η απλή αλλαγή του τρόπου χορήγησης της χημειοθεραπείας σε γυναίκες με καρκίνο των ωοθηκών μπορεί να τους προσφέρει χρόνια ζωής, σύμφωνα με μια νέα, άκρως υποσχόμενη μελέτη.

Αύξηση της επιβίωσης κατά τρία χρόνια

Ερευνητές του Πανεπιστημίου του Πίτσμπουργκ στις ΗΠΑ ανακάλυψαν ότι η χορήγηση της χημειοθεραπείας με ενέσιμο τρόπο στην περιοχή της κοιλιάς όπου βρίσκονται οι όγκοι αντί για ενδοφλεβίως, αυξάνει τον χρόνο επιβίωσης από τέσσερα σε επτά έτη στο 50% των ασθενών.

Η νέα μέθοδος αφορά μόνο τις γυναίκες που φέρουν μια συγκεκριμένη «εκδοχή» ενός γονιδίου που τις κάνει πιο ευάλωτες στον καρκίνο των ωοθηκών σε σύγκριση με το φυσιολογικό. Σε κάθε περίπτωση πάντως, εάν αυτά τα αποτελέσματα τα οποία δημοσιεύονται στο επιστημονικό περιοδικό «British Journal of Cancer» επιβεβαιωθούν από άλλες μεγαλύτερου εύρους μελέτες, εκτιμάται ότι θα αποτελέσουν ένα σημαντικό βήμα προόδου για την αντιμετώπιση του καρκίνου των ωοθηκών, που θεωρείται μια άκρως «δύσκολη» μορφή καρκίνου.

Εικοσι και πλέον χρόνια χωρίς νέες αποτελεσματικές θεραπείες

Και αυτό διότι η νόσος δεν δίνει συνήθως συμπτώματα σε αρχικό στάδιο με αποτέλεσμα να διαγιγνώσκεται όταν η κατάσταση είναι πλέον προχωρημένη. Εδώ και περισσότερα από 20 χρόνια δεν έχουν εμφανιστεί νέες θεραπείες οι οποίες να αυξάνουν την επιβίωση των γυναικών με τον συγκεκριμένο καρκίνο, σύμφωνα με τη φιλανθρωπική οργάνωση Target Ovarian Cancer.

Οι ερευνητές μελέτησαν τα ποσοστά επιβίωσης 400 ασθενών, οι μισές εκ των οποίων έλαβαν χημειοθεραπεία με τον «παραδοσιακό» τρόπο χορήγησης – ενδοφλεβίως – ενώ οι υπόλοιπες με μορφή ένεσης στην περιοχή της κοιλιάς.

Όπως προέκυψε από τις ασθενείς των οποίων οι όγκοι εμφάνιζαν φυσιολογικά ή υψηλά επίπεδα της πρωτεΐνης BRCA1 (τα οποία προκαλούνταν από την ύπαρξη του ομώνυμου γονιδίου), όσες έλαβαν τη χημειοθεραπεία τους σε ενέσιμη μορφή στην κοιλιά επιβίωσαν λίγο περισσότερο σε σύγκριση με εκείνες που έλαβαν τη θεραπεία ενδοφλεβίως (58 μήνες έναντι 50 – διαφορά που δεν θεωρείται στατιστικώς σημαντική).

Σε γυναίκες με χαμηλά επίπεδα BRCA1

Στις γυναίκες ωστόσο των οποίων οι όγκοι εμφάνιζαν χαμηλά επίπεδα της πρωτεΐνης BRCA1 (γεγονός που μαρτυρεί ότι δεν έφεραν φυσιολογική εκδοχή του ομώνυμου γονιδίου), παρουσιάστηκε μεγάλη και στατιστικώς σημαντική διαφορά στον χρόνο επιβίωσης.

Συγκεκριμένα οι γυναίκες που έλαβαν ενδοφλεβίως τη θεραπεία έζησαν επί τέσσερα χρόνια κατά μέσο όρο από τη στιγμή της διάγνωσης ενώ εκείνες που την έλαβαν με ένεση στην κοιλιά έζησαν επτά χρόνια κατά μέσο όρο.

Σημειώνεται ότι υπό φυσιολογικές συνθήκες στις περισσότερες χώρες οι ασθενείς με καρκίνο των ωοθηκών δεν ελέγχονται για το γονίδιο BRCA1 και οι συγγραφείς της μελέτης αναφέρουν πως τα ευρήματά τους ενισχύουν την άποψη ότι είναι απαραίτητο να γίνεται ο συγκεκριμένος έλεγχος στις γυναίκες.

Αποτελεσματικότερη η μέθοδος της… κοιλιάς

Ο επικεφαλής της μελέτης, ειδικός στη Γυναικολογική Ογκολογία, δρ Τόμας Κρίβακ ανέφερε πως τα καινούργια αποτελέσματα δείχνουν πώς μια απλή αλλαγή στη χορήγηση της χημειοθεραπείας μπορεί να αλλάξει τις προοπτικές για πολλές ασθενείς. Σύμφωνα με τον ειδικό η μέθοδος της… κοιλιάς είναι πιο αποτελεσματική σε σύγκριση με την ενδοφλέβια χορήγηση «επειδή με τον τρόπο αυτό τα φάρμακα φθάνουν σε μεγαλύτερες συγκεντρώσεις στα καρκινικά κύτταρα σε σύγκριση με τη χορήγησή τους μέσω φλέβας. Ετσι είναι πιο αποτελεσματικά». Ο ερευνητής συμπλήρωσε πως η ενέσιμη χορήγηση της χημειοθεραπείας στην κοιλιά των ασθενών με καρκίνο των ωοθηκών φαίνεται ότι μπορεί να προσφέρει τη μεγαλύτερη βελτίωση του χρόνου επιβίωσης γυναικών με χαμηλά επίπεδα της BRCA1 πρωτεΐνης.

ΠΗΓΗ :ΒΗΜΑscience